Autor
Dawid Kostecki
doktor nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Teorii, Filozofii i Historii Prawa Akademii Leona Koźmińskiego, członek Polskiego Towarzystwa Legislacji; autor publikacji z zakresu teorii prawa, filozofii prawa oraz etyki prawniczej.
ORCID: 0000-0002-8132-997X
Streszczenie / Summary
Etyka legislatora: w poszukiwaniu tożsamości zawodowej
Rozwój profesji legislatora przebiega odmiennie aniżeli w wypadku innych zawodów prawniczych – adwokata, radcy prawnego, prokuratora czy sędziego. Najpierw doszło do konsensualnego wypracowania norm deontologicznych, które stają się punktem
wyjścia dla dalszych rozważań nad ewentualnym ustawowym uregulowaniem tej działalności. W pozostałych zawodach prawnych
instytucjonalizacja rozpoczęła się od stworzenia ram ustawowych, natomiast refleksja etyczna pojawiła się później – jako rezultat dojrzewania aksjologii wewnątrz poszczególnych profesji. Celem artykułu jest pokazanie wpływu uchwalonych przez Polskie
Towarzystwo Legislacji Zasad etyki zawodu legislatora na proces kształtowania tożsamości zawodowej.
Ethics of the Legislative Drafter: In Search of a Professional Identity
This article explores the professional ethics and emerging identity of legislative drafters. Unlike other legal professions – such as attorneys, legal advisers, prosecutors, and judges – the professionalization of legislative drafting in Poland followed a different
path: ethical standards were first developed consensually within the community, which then became a basis for considering
possible statutory regulation of the profession. By contrast, other legal professions typically began with statutory institutionalization,
with ethical reflection and codification arriving later – as their normative frameworks matured. The article examines how the
Ethical Principles of the Legislative Drafter’s Profession, adopted by the Polish Association of Legislation, shape role conception,
professional norms, and the consolidation of a distinct professional identity.
Słowa kluczowe / Keywords:
legislator, etyka, etyka urzędnicza, stanowienie prawa, legislacja.
legislative drafter, ethics, public service ethics, law-making, legislation.
Bibliografia
- Adamczyk D., Legislator – urzędnik czy prawnik?, ,,Studenckie Prace Prawnicze Administratywistyczne i Ekonomiczne” 2022, nr 40.
- Barankiewicz T., Multicentryczność systemu standardów etycznych w administracji publicznej, ,,Studia Prawa Publicznego” 2015, nr 1.
- Bator A., Instrumentalizacja jako aspekt prawa [w:] Zmiany społeczne a zmiany w prawie. Aksjologia, konstytucja, integracja europejska, red. L. Leszczyński, Lublin 1999.
- Bogucka I., Pietrzykowski T., Etyka w administracji publicznej, Warszawa 2021.
- Fuller L.L., Moralność prawa, Warszawa 2023.
- Gómez V., The Art of Legislating, Cham 2009.
- Iłowiecki R., Status legislatora w organach władzy publicznej, ,,Przegląd Sejmowy” 2010, nr 6.
- Kaczmarek P., Kodeks etyki zawodowej: w poszukiwaniu bezpieczeństwa moralnego w czasach niepewności [w:] Etyka prawnicza. Stanowiska i perspektywy 3, red. H. Izdebski, P. Skuczyński, Warszawa 2013.
- Kaczocha M., Legislacja administracyjna, Warszawa 2025.
- Kłodawski M., Legislatorzy w pułapce polityczności, ,,Przegląd Prawa i Administracji” 2020, nr 122.
- Kołakowski L., Etyka bez kodeksu [w:] Kultura i fetysze, red. L. Kołakowski, Warszawa 2009.
- Kozak A., Instrumentalność a instrumentalizacja prawa [w:] Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Instrumentalizacja prawa, red. A. Kozak, Wrocław 2000.
- Koźmiński K., Technika prawodawcza II Rzeczypospolitej, Warszawa 2019.
- Lazari-Pawłowska I., Etyka zawodowa bez kodeksu, ,,Etyka” 1994, nr 27.
- Łabieniec P., Etyka – Etyka zawodowa – Prawo (zarys problematyki), „Prokurator” 2002, nr 2.
- Łabieniec P., O statusie etyki zawodowej i kodeksów etyki zawodowej [w:] Etyka prawnicza. Stanowiska i Perspektywy, red. H. Izdebski, P. Skuczyński, Warszawa 2008.
- Peretiakiewicz A., Rada Stanu w Polsce, ,,Ruch Prawniczy i Ekonomiczny” 1922, nr 2.
- Purdy R., Professional Responsibility for Legislative Drafters: Suggested Guidelines and Discussion of Ethics and Role of Problems, ,,Seton Hall Legislative Drafters” 1987, nr 11.
- Radziewicz P., Doradztwo naukowe w pracach Sejmu, ,,Przegląd Sejmowy” 2013, nr 5.
- Skuczyński P., Etyka legislatora a racjonalne tworzenie prawa [w:] Leges ab omnibus intellegi debent. Księga XV-lecia Rządowego Centrum Legislacji, red. W. Brzozowski, A. Krzywoń, Warszawa 2015.
- Skuczyński P., Etyka legislatora oraz pozostałych służb prawnych i eksperckich parlamentu [w:] Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej, red. H. Izdebski, T. Barankiewicz, I. Bogucka, T. Chauvin, D. Długosz, B. Przywora, P. Skuczyński, S. Sykuna, Warszawa 2016.
- Skuczyński P., Sykuna S. (red.), Leksykon etyki prawniczej, Warszawa 2013.
- Staśkiewicz W., Społeczne role legislatora [w:] Legislacja czasu przemian, przemiany w legislacji. Księga jubileuszowa na XX-lecie Polskiego Towarzystwa Legislacji, red. M. Kłodawski, A. Witorska, M. Lachowski, Warszawa 2016.
- Środa M., Argumenty za i przeciw etyce zawodowej, ,,Etyka” 1997, nr 27.
- Winczorek P., Instrumentalne wykorzystywanie prawa w procesie prawotwórczym [w:] Prawo i ład społeczny. Księga jubileuszowa dedykowana profesor Annie Turskiej, Warszawa 2000.
- Wronkowska S., Aplikacja legislacyjna [w:] Leges ab omnibus intellegi debent. Księga XV-lecia Rządowego Centrum Legislacji, red. W. Brzozowski, A. Krzywoń, Warszawa 2015.
- Wronkowska S., Ekspert a proces tworzenia prawa, ,,Państwo i Prawo” 2000, z. 9.
- Wronkowska S., Kilka tez o instrumentalizacji prawa i ochronie przed nią, ,,Przegląd Prawa i Administracji” 2017, nr 110.
- Zalasiński T., Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008.
- Zapała J., Korporacje prawnicze jako agenda socjalizacji. Rozważania na przykładzie samorządu notarialnego [w:] Etyka prawnicza. Stanowiska i perspektywy 2, red. H. Izdebski, P. Skuczyński, Warszawa 2011.