Marcin Gołębiowski

dr nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Prawa Konstytucyjnego Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie, od 2022 r. Zastępca Prezydenta Starachowic ds. społecznych; specjalizuje się w procesach europeizacji systemu konstytucyjnego Ukrainy oraz tematyce związanej z internacjonalizacją szkolnictwa wyższego.
ORCID: 0000-0002-6699-0612

Maiia Pyvovar

dr nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Teorii Prawa i Konstytucjonalizmu Instytutu Prawa, Psychologii i Edukacji Innowacyjnej na Uniwersytecie Narodowym Politechnice Lwowskiej; specjalizuje się w badaniach nad funkcjonowaniem instytucji samorządu lokalnego w Ukrainie i w Polsce oraz nad specyfiką relacji między władzą publiczną a opozycją w okresie transformacji ustrojowej.
ORCID: 0000-0001-5495-5361

Przedmiotem opracowania jest analiza form demokracji bezpośredniej w Ukrainie. Analizie poddano regulacje prawne ujęte w Konstytucji Ukrainy z 1996 r. oraz ustawodawstwie dotyczącym funkcjonowania samorządu lokalnego w Ukrainie. Celem artykułu jest identyfikacja form demokracji bezpośredniej na poziomie lokalnym oraz barier hamujących ich skuteczną reali-zację przez wspólnoty terytorialne. Omówiono takie instrumenty uczestnictwa mieszkańców w rozstrzyganiu spraw lokalnych jak: referendum lokalne, inicjatywa uchwałodawcza, konsultacje pu-bliczne, walne zebrania albo zgromadzenia mieszkańców. Przy-jęto dwa kryteria określające formy demokracji bezpośredniej: 1) wyłączny udział mieszkańców danej zbiorowości posiadają-cych pełnię praw wyborczych; 2) władcze rozstrzygnięcie spraw o charakterze merytorycznym. Na podstawie tych kryteriów dokonano próby zakwalifikowania mechanizmów demokracji bezpośredniej na poziomie lokalnym. Poruszono także status prawny statutów jako dokumentów ustrojowych samorządów lokalnych w Ukrainie.

The Forms of Direct Democracy at the Local Level in Ukraine

This paper analyzes the forms of direct democracy in Ukraine. It examines the legal regulations contained in the Constitution of Ukraine and in legislation governing local self-government. The article aims to identify forms of direct democracy at the local level and the barriers that hinder their effective implementation by territorial communities (local governments). Instruments for resident participation in resolving local matters include local refe-rendums, legislative initiatives, public consultations, and general meetings or assemblies of residents. Two criteria are used to define forms of direct democracy: 1) participation by residents of the self-governing community with full voting rights; 2) authori-tative decision-making on matters of a substantive nature. Based on these criteria, an attempt is made to classify the mechanisms of direct democracy at the local level. The article also discusses the legal status of statutes as constitutional acts of local govern-ments in Ukraine.

dziedzictwo kulturowe, wspólne dziedzictwo ludzkości, prawa człowieka, trzecia generacja praw człowieka.
cultural heritage, common heritage of humanity, human rights, third generation of human rights.