Autor
Aleksandra Trachta
absolwentka kierunku prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, doktorantka w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie; autorka publikacji z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa samorządu
terytorialnego i postępowania cywilnego.
ORCID: 0000-0003-4854-6494
Streszczenie / Summary
Materialny zakres rządowego projektu ustawy i jego modele w postępowaniu prelegislacyjnym
Celem artykułu jest scharakteryzowanie materialnego zakresu rządowego projektu ustawy w postępowaniu prelegislacyjnym.
W polskim porządku prawnym faza przygotowania projektu ustawy została szczegółowo unormowana w odniesieniu do Rady
Ministrów. Jest ona wieloetapowa i charakteryzuje się wysokim stopniem sformalizowania. Przewidziane w niej rozwiązania wywierają znaczący wpływ na materialny kształt rządowego projektu ustawy. W tym zakresie prezentowane są dwa konkurujące ze sobą modele, które charakteryzują się odmiennymi założeniami. Pierwszy z nich zakłada, że w postępowaniu prelegislacyjnym należy kompleksowo opracować wszystkie kwestie będące przedmiotem projektu, natomiast drugi model nakazuje unikać pełnego determinowania treści przyszłej ustawy na tym etapie. W polskim porządku prawnym przyjęto pierwsze z przedstawionych rozwiązań, mając na względzie maksymalne usprawnienie rządowego procesu decyzyjnego.
The substantive scope of the government bill and its models in the pre-legislative procedure
The aim of the article is to characterize the substantive scope of government bills at the pre-legislative stage. In the Polish legal system, the bill-preparation phase is regulated in detail for the Council of Ministers. It is multi-stage and highly formalized. The arrangements embedded in this procedure significantly shape the content of government bills. The article presents two competing models based on different premises. Under the first, all issues covered by a bill should be comprehensively developed during the pre-legislative phase; under the second, full determination of the bill’s content should be avoided at this stage. Polish law adopts the first model in order to streamline governmental decision-making.
Słowa kluczowe / Keywords:
projekt ustawy, proces legislacyjny, rząd, Rada Ministrów, postępowanie prelegislacyjne.
bill, legislative process, government, Council of Ministers, pre-legislative procedure.
Bibliografia
- Berek M., Rada Ministrów jako organ inicjujący postępowanie ustawodawcze, Warszawa 2017.
- Berek M., Założenia do projektów ustaw – proceduralne superfluum czy obowiązek demokratycznego projektodawcy?, „Przegląd Legislacyjny” 2016, nr 3 (97).
- Chybalski P., Komentarz do art. 118 [w:] Konstytucja RP. Tom II. Komentarz do art. 87–243, red. L. Bosek, M. Safjan, Warszawa 2016.
- Eckhardt K., Udział organów władzy wykonawczej w procesie stanowienia ustaw, Przemyśl 2000.
- Eckhardt K., Wpływ organów władzy wykonawczej na wewnątrzparlamentarne postępowanie ustawodawcze (w świetle Małej Konstytucji z 1992 r. oraz Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.), „Przegląd Sejmowy” 2000, nr 3(38).
- Garlicki L., Artykuł 118 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, red. L. Garlicki, Warszawa 2001.
- https://rcl.gov.pl/legislacja/rzadowy-proces-legislacyjny/opisy-procedur/projekt-ustawy/opracowanie-projektu-ustawy/ [dostęp: 20.07.2025 r.].
- Kruk M., Prawo inicjatywy ustawodawczej w nowej Konstytucji RP, „Przegląd Sejmowy” 1998, nr 2(25).
- Kudej M., Proces ustawodawczy w Rzeczypospolitej Polskiej [w:] Postępowanie ustawodawcze, red. E. Zwierzchowski, Warszawa 1993.
- Łabno-Jabłońska A., Parlamentaryzm zracjonalizowany w konstytucjonalizmie portugalskim [w:] Zagadnienia współczesnego prawa konstytucyjnego, red. A. Pułło, Gdańsk 1993.
- Mistygacz M., Rząd w procesie ustawodawczym w Polsce, Warszawa 2012.
- Patrzałek A., Szmyt A., Pojęcie prawa inicjatywy ustawodawczej [w:] Postępowanie ustawodawcze w polskim prawie konstytucyjnym, red. J. Trzciński, Warszawa 1994.
- Patyra S., Charakterystyka udziału Rady Ministrów w procesie legislacyjnym na gruncie Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku [w:] Problemy stosowania Konstytucji Polski i Ukrainy w praktyce, red. M. Granat, J. Sobczak, Lublin 2004.
- Patyra S., Mechanizmy racjonalizacji procesu ustawodawczego w Polsce w zakresie rządowych projektów ustaw, Toruń 2012.
- Proksa A., Miejsce i rola Rządowego Centrum Legislacji w procesie legislacyjnym, „Przegląd Legislacyjny” 2003, nr 1(35).
- Syryt A., Kontrola trybu uchwalania ustawy przed Trybunałem Konstytucyjnym, Warszawa 2014.
- Szmyt A., W sprawie inicjatywy ustawodawczej, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1986, nr 2.
- Wawrzyniak J., Inicjatywa ustawodawcza – teoria, prawo, praktyka [w:] Tryb ustawodawczy a jakość prawa, red. J. Wawrzyniak, Warszawa 2005.
- Wawrzyniak J., Kilka uwag na temat inicjatywy ustawodawczej [w:] Sześć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Doświadczenia i inspiracje, red. L. Garlicki, A. Szmyt, Warszawa 2003.
- Wronkowska S., Problemy racjonalnego tworzenia prawa, Poznań 1982.