Karolina Caban

doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; jej zainteresowania naukowe obejmują przede wszystkim pozycję konstytucyjną monarchy brytyjskiego, prawa człowieka oraz problematykę utworów zależnych i inspirowanych w prawie autorskim.
ORCID: 0000-0003-1119-3023

Prawo do dziedzictwa kulturowego wobec koncepcji wspólnego dziedzictwa ludzkości

Prawa solidarnościowe zostały zdefiniowane w 2. Połowie XX w., kiedy społeczność międzynarodowa zauważyła potrzebę realizacji wspólnych celów społecznych. Od wielu lat toczy się spór, czy koncepcja wspólnego dziedzictwa ludzkości, która pierwotnie miała odniesienie tylko do dna morskiego, może być rozszerzona nie tylko do dóbr środowiska naturalnego, lecz również dóbr kulturalnych znajdujących się w granicach jurysdykcji krajowych.
Celem niniejszego artykułu jest omówienie problematyki związanej z prawem do dziedzictwa kulturowego w kontekście praw człowieka zaliczanych do tzw. trzeciej generacji (w ramach prawa do wspólnego dziedzictwa ludzkości), a także udowodnienie, że prawo to wymaga ochrony prawnej. Na bazie analizy podstawowych elementów doktryny WDL autorka proponuje zastosowanie omawianej koncepcji również do dziedzictwa kulturowego, lecz po dostosowaniu jej zasad do specyfiki, którą rządzą się dobra kultury i chroniące je prawo.

The Right to Cultural Heritage Towards the Concept of the Common Heritage of Humanity

Solidarity rights were firstly defined in the second half of the 20th century, when international community noticed the need to achieve common social goals. For many years, there has been a dispute whether the concept of the common heritage of mankind, which originally referred only to the seabed, can be extended not only to natural environmental goods, but also to cultural goods located within the borders of national jurisdictions. The aim of this article is to discuss the issues related to cultural heritage as an element of the common heritage of mankind (so-called concept of the CHM) in the context of the right to cultural heritage is a human right classified as a third-generation human right, and therefore prove the requirement appropriate legal protection.
Based on the analysis of the basic elements of the CHM doctrine, the author proposes to apply the discussed concept also to cultural heritage, but after adapting its principles to the specificity that governs cultural goods and the law protecting them.

dziedzictwo kulturowe, wspólne dziedzictwo ludzkości, prawa człowieka, trzecia generacja praw człowieka.
cultural heritage, common heritage of humanity, human rights, third generation of human rights.